Bugün Ezidiler'in kutladığı 'ÇILÊ HAVÎNÊ BAYRAMI' nedir? Dini liderlerin verdiği yeni kararın sebebi?


Dört yıl önce yani 2014'te Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) tarihi Ezidi Kürtleri'nin yerleşim yeri olan Şengal'e saldırdı. Burada tarihin en vahşi insanlık darmlarından birine müşahede ettik.

Ezidi halkı, çocuk, yaşlı, kadın demeden soykırıma maruz kaldı. Ezidi kadınları pazarlarda satıldı.

O zamandan beri Ezidiler bayramlarını kutlamıyordu.

Ancak Ezidi dini liderler bayramların kutlanması kararını aldı.

Çünkü onlara göre; Her ne kadar Ezidiler büyük bir travma sürecinde olsalarda, yas durumu halen devam ediyor olsa da, bayramlar kutlanmazsa bir süre sonra unutulur, insanlar o alışkanlığını yitirir.

ÇILÊ HAVÎNÊ BAYRAMI NEDİR?

Bu münasebetle bugün "Çileyê Havînê" bayramı kutlanıyor (Çile: Kırk, Havîn: Yaz).

Ezidiler bu bayramı binlerce yıldır kutluyor; bu bayram Temmuz'un birinde başlar. Ezidilere göre yılda iki "Çile" (Kırklık) vardır. Biri Yaz diğeri de Kış mevsimindedir: Çilê Havîn ve Çilê Zivistanê.
Bu bayramlar yazın en sıcak 40 günü ve kışın en soğuk 40 günü temelinde şekillenmiştir.

Aslında Kürtlerin geneli Ezidi kökenli olduğu için Müslüman Kürtlerde halen bu bilinç dini olmasa da kültürel olarak var; Kürt takviminin esasını oluşturur. Nitekim eski Kürtlerdeki tarıma dayalı takvimde bir ay 40 günden oluşuyordu.
Bayram 3 gündür ve Laleş Merkezli olarak kutlanır. Nitekim Ezidilere göre Laleş Dünya'nın merkezidir. Ki bu yer Duhok vilayetinde bulunuyor.
Ezidiler yazın 40 gün oruç tutar. Amaç nefsini / egosunu zayıflatmak, ibadet ederek Yezdan'a (Hakk'a) yakınlaşmaktır.
3 günlük Bayramda mumlar yakılır, Kürtçe kutsal metinler, ilahiler ve dualar okunur, def ve şibab çalgıları çalınır. Allah tarafından dünyayı yönetme görevi verildiğine inanılan Kutsal Tawus Meleği temsili olarak törenle geçirilir.
Burada en zor yük ama kutsal yük Ezidi dini liderlerindir. Ezidi dini liderlerinden Baba Şeyh, Pêşimam, Çavuş Baba, Fakir bayram ile beraber 40 günlük oruç tutar, 40 gün evden çıkmaz, dua eder, Şeyh Adi'den dünyayı ve Ezdihan'yi korumasını, rahmet yağdırmasını diler, 40 günlük sıcak mevsimin hafif ve rahat olmasını ister.
Dindar Ezidilerin bir kısmı da 40 gün boyunca kendisini dini hizmete adar. 40 gün sonra Laleş'te bayram kutlanır.


Tıkla & oku / İlgili Konular: