Tarihte Bugün - Ezidiler'in kutsal bayramı Çarşema Sor nedir? Müslüman Kürtler'deki ilginç etkiler

16- Eski Kürtçe'de yani 2-3 bin yıl önce, Allah için "Yazata"  ve "Yazda" denilirdi. Ezdi kelimesi bu kelimeden meydana gelmiştir. Kürtçenin içinde bulunduğu Ari dillerde "y" ve "h"ler düşebiliyor. Bugün Ezidilerin Yeni Yıl bayramı Çarşema Sor'dur. Çarşema Sor için "Sersal" da denilir.

Bu makele, Bedel Boseli'nin Kürtçe yayınlanan Evrenin Oluşumu ve Canlılığın Meydana Gelişi isimli kitabının Dinler ve Mitolojiler bölümünden alınmıştır. (Çêbûna Gerdûnê û Peydabûna Jiyanê)
15- Ezidilere göre; Melekê Tawis (Tavus Meleği), Nisan ayında dünyayı mayalamıştır, Nisan ayında yeryüzündeki canlılık bir nevi hamiledir ve yeni canlılar dünyaya gelmiştir. Onun için o ay boyunca doğada sessiz olunmalı, gürültü yapmamalı, düğün halay olmamalıdır. Yeni canlılar hassas olduğu için olumsuz etkilenir. Kürt Müslümanlarının büyük çoğunluğu da Ezidi kültürünün izlerini taşıyor, öyle ki kültüründen kopmamış Müslüman Kürtler de Nisan ayında düğün yapmaz, ama neden düğün yapılmadığını da bilmez. Ancak "Nisan'ın kendisi gelindir" demekle yetinirler (Nîsan bixwe bûk e). Aslında Ezidiliğin tüm Kürtlerin kültüründeki etkisi her alanda görülür. Bu da tüm Kürtlerin binlerce yıl önce Ezidi olmasından kaynaklanıyor. Muhtemelen aşiret yapısı sayesinde Kürtlerin binlerce yıllık kültürünü korumuş olmaları...
14- Bugün bayramlarını kutlayan Ezidiler tek Allah'ın varlığına inanır; Allah, kendi Nurundan Melekê Tawis (Tavus Meleği)'ni yaratır. Bu melek İslam inancından "Şeytan" olarak isimlendirilir.
13- Allah, Melekê Tawis'i dünya ve insanları korumak, eğitmek ve yol göstermek için görevlendirir.
12- İslam inancına göre Melekê Tawis yani Şeytan imtihanı kaybetmiş, yanlış yola sapmış ve lanetlenmiştir; Ezidiliğe göre sınavı kazanmış ve ödüllendirilmiştir.
11- Ezidilere göre Allah tüm meleklere insana secde etmeyi emreder, sadece Şeytan etmez. Allah ona neden secde etmediğini sorunca "Bizi yarattığında, 'sadece bana secde et' demiştiniz, onun için sözümde duracağım, o emrinizi unutmayacağım." dedi. Allah Şeytan'a "Evet sadece sen benim emrimi unutmadın, sözünde durdun" diyerek yüceltir.
10- Ezidiler kendileri için tarihi Hurri (Xûri) der. Bu da Kürtlerin ilk atası Huriler'e atıftır. Hurriler Medler'den çok önce yaklaşık 5 bin yıl önce vardı. Genetik araştırmalar ve DNA testleri de Kürtlerin Hurri soylu olduğunu gösteriyor.
9- Melekê Tawis ve herşeyden önce Allah Dirr (İnci)'yi yaratmıştı, sonra İnci'yi fırlattı ve patlama oldu. Onun dumanından gökyüzü, parçalarından yıldızlar, dünya ve ay oluştu.
8- Dünya su'dan ibaretti. Allah Melekê Tawis'i dünyayı mayalamak, yaşamı başlatmak için yeryüzüne gönderdi.
7- Melekê Tawis bütün dünyayı gezer ve Duhok kentindeki Laleş'i dünyanın merkezi seçer ve burada yaşamı mayalar.
6- Sonra Adem topraktan yaratıldı. Allah kendi eliyle Adem için bıyık yaptı. Onun için Ezidilerde bıyık kutsaldır, bıyık kesmek günahtır.
5- Sonra Adem'in bedenine can yerleştirmek istendi. Ancak "Can" istemedi "İnsan çok günah işleyecek, ben bunun hesabını veremem" dedi. Diretince musiki ile Can'ın kendinden geçirerek bedene yerleştirdiler.
4- Ezidilere göre, Meleke Tawis (Tavus Meleği) Nisan ayının 13'ünden sonraki Çarşamba günü yeryüzüne inerek her tarafı yeryüzünü mayalamıştır. Bu mayala neticesinde yer yüzü adeta hamile kalmış, canlılık ve yaşam meydana gelmiştir.
3- Ezidiler bu Çarşamba günü için "Çareşam Sor" ve dahi "Sersal" (Yeni yıl) der. Ve yeni yıl olarak kutlanır. Duhok kentindeki Laleş'e hacc vazifesini yerine getirmeye giderler.
2- Çareşam Sor (Sersal Bayramı) 3 gün sürer. Ezidilerde de tıpkı Müslümanlarda olduğu gibi oruç ibadeti vardır; fakat bu oruç sadece 9 günden ibarettir. Ezidilerde şarap içmek helaldir; marul, lahana, salatalık gibi sebzelerden yemek ise haramdır. Yezidilerin balık, geyik ve horoz eti yemeleri de dinleri tarafından yasaklanmıştır.
1- Beyaz, kahverengi, kırmızı, yeşil ve siyah renkleri kutsal renkler olarak kabul eden Yezidiler, mavi rengin uğursuzluk getireceğine inanırlar. Bundan dolayı Yezidi kadınlar mavi renkli elbise giymemeye dikkat ederler. Yezidiler için ateş kutsaldır ve kutsal olduğu için ateşe asla tükürülmemelidir. Ateşin su ile söndürülmesi de Yezidi inancına göre büyük günahlar arasındadır.

Tıkla & oku / İlgili Konular: